Γράφει ο Μανώλης Χατζηεμμανουήλ
Το ΠΑΣΟΚ δημιουργήθηκε ως σοσιαλιστικό κίνημα με καθαρή οριοθέτηση τόσο από τον γραφειοκρατικό και ανελεύθερο υπαρκτό σοσιαλισμό όσο και από τη Σοσιαλδημοκρατία.
Ωστόσο η κυβερνητική του περίοδος χαρακτηρίσθηκε από αριστερό κευνσιανισμό στο οικονομικό πεδίο, από πολιτικές αναδιανομής σοσιαλδημοκρατικού χαρακτήρα στο κοινωνικό, από πολιτικές εκσυγχρονισμού στο θεσμικό. Αυτά στην περίοδο του Ανδρέα Παπανδρέου.
Στην περίοδο του Κώστα Σημίτη υποχωρούν οι πολιτικές αναδιανομής τόσο λόγω εθνικών προτεραιοτήτων όσο και λόγω αλλαγής ηγεμονίας εντός του κινήματος υπέρ μιας σοσιαλδημοκρατικής αντίληψης όπως είχε εξελιχθεί με τον τρίτο δρόμο του Μπλέρ και του Σρέντερ.
Στα χρόνια του μνημονίου η υιοθέτηση των μνημονιακών επιλογών ανεξάρτητα από το αν και σε ποιο βαθμό ήταν υποχρεωτικές και κυρίως η συγκυβέρνηση με τη ΝΔ θόλωσαν -στην καλύτερη περίπτωση-το ιδεολογικό του στίγμα.
Υπάρχει διαφορά μεταξύ του Δημοκρατικού σοσιαλισμού όπως τον είχε περιγράψει ο ΑΠ και της σοσιαλδημοκρατίας;
Η διαφορά είναι κυρίως στον ορίζοντα και την προοπτική των αλλαγών.
Ο δημοκρατικός σοσιαλισμός στοχεύει σε μια διαφορετικού τύπου κοινωνική οργάνωση που μπορεί να επιτευχθεί με βαθιές αλλαγές και σε βάθος χρόνου ενώ η σοσιαλδημοκρατία σε μια πιο δίκαιη διαχείριση του καπιταλισμού χωρίς να τον αμφισβητεί.
Η σημερινή ηγεσία δηλώνει σοσιαλδημοκρατική ωστόσο υπάρχουν ζητήματα που δεν έχουν συζητηθεί:
1. Η σοσιαλδημοκρατία δεν ήταν ίδια σε κάθε εποχή ούτε σε κάθε χώρα.
2. Η παγκοσμιοποίηση με τη μετακίνηση του κεφαλαίου αφήνει πολλές φορές τις αναδιανομητικές πολιτικές χωρίς πεδίο εφαρμογής.
3. Η αποδοχή του νεοφιλελεύθερου πλαισίου δημιούργησε ένα υπόδειγμα που ο Πικετί ονόμασε βραχμανική αριστερά μακριά από τις ανάγκες των στρωμάτων που καταστατικά θέλει να υπηρετεί.Αυτό εξηγεί τόσο την πολιτική της αποδυνάμωση όσο και την άνοδο του ακροδεξιού λαικισμού εντός των κοινωνικών τάξεων που εξέφραζε.
4. Η οικονομική αποδυνάμωση των μεσαίων στρωμάτων και το μπλοκάρισμα της κοινωνικής κινητικότητας.
5. Η αδυναμία απάντησης σε νέα προβλήματα πχ μεταναστευτικές ροές,περιβάλλον,νέες τεχνολογίες -τεχνητή νοημοσύνη κλπ
Η άποψή μου είναι ότι σήμερα απαιτείται μια νέα σύνθεση μεταξύ δημοκρατικού σοσιαλισμού,σοσιαλδημοκρατίας και οικολογίας με δύο βασικές προυποθέσεις:
- Τη ριζοσπαστικοποίηση των πολιτικών -προγραμματικών επιλογών.
- Την αποκατάσταση της αξιοπιστίας της πολιτικής με πρώτο παράδειγμα την εσωτερική ζωή του κινήματος και μια νέα σχέση αλήθειας μεταξύ πολιτικού υποκειμένου και κοινωνικών κινημάτων.
Αυτή η νέα σύνθεση με όρους παρόντος και μέλλοντος μπορεί να περιγραφεί κάτω από τον τίτλο ΣΥΜΜΕΤΟΧΙΚΟΣ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΣ.
Μπορεί να περιγραφεί γεμίζοντας με πολιτικές τις παρακάτω ενότητες:
- Αποκέντρωση πόρων και εξουσιών προς την Αυτοδιοίκηση.
- Αποκέντρωση προς συμμετοχικούς θεσμούς της κοινωνίας των πολιτών.
- Μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων υπέρ της Ελλάδας της περιφέρειας.
- Δίκαιο φορολογικό σύστημα υπέρ των αδυνάτων
- Ενίσχυση των συλλογικών αγαθών στην παιδεία, στην υγεία στην κοινωνική πρόνοια.
- Ανακατεύθυνση των πόρων υπέρ της νεανικής και μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας.
- Σχέδιο για μια ανταγωνιστική οικονομία του πρωτογενούς τομέα.
- Ολοκληρωμένες πολιτικές ενίσχυσης του κοινωνικού τομέα της οικονομίας που θα αποτελέσει τον βραχίονα βαθύτερων κοινωνικών μετασχηματισμών.
- Αποκατάσταση των θεσμικών παθογενειών με αιχμή τη δικαιοσύνη.
