×
AΡΧΙΚΗ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΠΙΤΙ-ΚΗΠΟΣ ΥΓΕΙΑ LIFESTYLE ΤΑΞΙΔΙΑ ΕΞΟΔΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΤΟΙΚΙΔΙΟ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ OΔΗΓΟΣ ΑΓΟΡΑΣ ΨΙΘΥΡΟΙ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΑΡΘΡΩΝ
H ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies.
Εφόσον πλοηγήστε σε αυτήν και χρησιμοποιείτε τις υπηρεσίες μας συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Το κατάλαβα
Κυριακή 23 Σεπτεμβρίου 2018
7:14 πμ - 7:20 μμ



LIFESTYLE - Ελλάδα
167 χρόνια ζωής (1850-2017) για το εργαστήριο Βιεννέζικης Ψάθας της Οικογένειας Βενιζέλου, και η Ζωή συνεχίζει...
Διαβάστηκε 1112 φορές

23-09-2018
Από τo Dimotisnews
Η ιστορία
Το Εργαστήριο Βιεννέζικης Ψάθας της Οικογένειας Βενιζέλου ιδρύθηκε το 1850 στην οδό Πεντέλης 4 στο Σύνταγμα. Εκεί μέσα σε μια πέτρινη αυλή όπου βρισκόταν και το σπίτι της, η Ελένη Βενιζέλου -το γένος Σακελαροπούλου- έστησε, πειραματικά στην αρχή, το πρώτο της μικρό εργαστήριο χειροποίητης Βιεννέζικης ψάθας.
Η Ελένη σε ένα ταξίδι που έκανε στην Αυστρία συνοδεύοντας τον αδερφό της (ο ιατρός των πτωχών) είδε την τέχνη και μαγεύτηκε (επισκέφθηκε το εργοστάσιο Thonet). Αποφάσισε τότε να φέρει στην Ελλάδα σχέδια και υλικό για να αρχίσει τους πρώτους της πειραματισμούς. Ξεκίνησε τη δουλειά αυτή σαν εργόχειρο και σιγά σιγά άρχισε να επιδιορθώνει φθαρμένες καρέκλες και κατόπιν να φτιάχνει και δικά της νέα σχέδια.
Ο άντρας της ήταν έμπορος ξυλείας και αυτό τη βοήθησε να έρθει σε επαφή με καταστήματα κατασκευής και εμπορίας επίπλων. Μέσα στο μικρό της εργαστήριο μεγάλωσαν τα τρία της παιδιά. Όταν ο μικρότερος γιος της Σπυρίδων ανέλαβε να συνεχίσει την παράδοση το εργαστήριο πήρε νέα πνοή.
Εξάλλου η Αθήνα μεγάλωνε, τα νέα σχέδια επίπλων «ταξίδευαν» ευκολότερα πια από την Ευρώπη και τα έπιπλα με ψάθα γνώρισαν μεγάλη άνθιση πριν από τον πόλεμο. Το εργαστήριο Βενιζέλου έπλεκε τις ψάθες των καλύτερων εκθέσεων επίπλων της Αθήνας, όπως «Αθηναίος και Βαράγκης» στην οδό Φιλελλήνων, «Geo», «Καφούρος» στην οδό Μητροπόλεως καθώς επίσης και πολλών παλαιών Αθηναϊκών οικογενειών.
Τα σχέδια πολλά και περίτεχνα: ροζέτες άστρο, ροζέτες Παναμά, αράχνες, βεντάλιες, εγγλέζικου τύπου σαλόνια με λεοντοπόδαρα, κρεβάτια με διπλή ψάθα στα πανωκέφαλα, καρέκλες τραπεζαρίας, παραβάν, καλύμματα καλοριφέρ.
Η οικογένεια Βενιζέλου είχε αναλάβει επίσης τη συντήρηση και επισκευή της ψάθας των επίπλων του γνωστού ξενοδοχείου «Μεγάλη Βρετανία», της Εθνικής Τράπεζας και αργότερα του Στρατοδικείου, του Χημείου του Κράτους και πολύ αργότερα του καζίνο της Πάρνηθας.
Ο Σπυρίδων με τη γυναίκα του μετά το θάνατο της μητέρας του Ελένης συνέχισε με την ίδια αγάπη την παράδοση της οικογένειάς του. Τα υλικά που χρησιμοποιούσε ήταν ο εξωτερικός φλοιός ενός τροπικού φυτού που μέχρι τότε ερχόταν στην Ελλάδα ειδικά επεξεργασμένος με τη μορφή κλωστής από το Κονγκό.
Όμως την περίοδο του Ελληνογερμανικού πολέμου και της κατοχής, η εισαγωγή του υλικού σταμάτησε. Τότε, για να μη χαθεί η τέχνη αυτή, η οικογένεια Βενιζέλου έπλεκε με το κορδόνι που έφτιαχναν παλιά τα καπέλα. Βουτούσαν τις άκρες στην ψαρόκολλα και τις κρέμαγαν αποβραδίς στα στρίποδα για να είναι στεγνές και έτοιμες την επόμενη μέρα.
Όταν το εργαστήριο αναγκάστηκε να μεταφερθεί σε άλλο χώρο λόγω της ανοικοδόμησης του υπουργείου παιδείας η οικογένεια φιλοξενήθηκε στις αυλές των σπιτιών πολλών παλαιών και σημαντικών οικογενειών της Αθήνας στην Πλάκα: στο σπίτι της οικογένειας Βάθη, στο υπόγειο της οικογένειας Λαιμού -εκεί όπου βρισκόταν παλιότερα το κανατάδικο του μπαρμπα-Γιάννη του κανατά- στο σπίτι της οικογένειας Γαληνού και τα τελευταία χρόνια στης οικογένειας Δημητράκου. Τώρα πια βρίσκεται σε ένα μικρό ιδιόκτητο χώρο στο Νέο Κόσμο (Ζεύξιδος 22 - 2109235474 και 2109231261).

Στη Ζωή τα ηνία
Το Σπυρίδωνα (σταμάτησε να εργάζεται σε πολύ μεγάλη ηλικία) διαδέχτηκε η κόρη του με τον σύζυγο της Απόστολο. Οι δυο τους με το ίδιο μεράκι συνέχισαν να ασχολούνται με την επισκευή και τη συντήρηση των παλιών επίπλων με ψάθα. Τα τελευταία χρόνια τα ηνία του εργαστηρίου ανέλαβε η μοναχοκόρη τους Ζωή (πτυχιούχος Γαλλικής Φιλολογίας Α.Π.Θ.) έχοντας ως βοηθό της τον γιο της Αντώνη (διπλωματούχος Μηχανολόγος Μηχανικός Ε.Μ.Π.). Όπως όλα τα παιδιά της οικογένειας έτσι και εκείνοι δεν θα μπορούσαν να αφήσουν την τέχνη τους να χαθεί.
Κόντρα λοιπόν, στο κύμα του «εύκολου» και «γρήγορου» του «βιομηχανοποιημένου» και «τυποποιημένου» η οικογένεια Βενιζέλου προσπαθεί σεβόμενη τη βαριά κληρονομιά -και με αρωγό την ευχή τον παππούδων- να συνεχίσει την τέχνη όπως ακριβώς την κληρονόμησε.
Σε ένα μικρό ημιυπόγειο εργαστήριο μόλις εικοσιδύο τετραγωνικών χωρίς βιτρίνα και φωτεινή επιγραφή η Ζωή εργάζεται καθημερινά και μαθαίνει στο γιο της Αντώνη τα μυστικά της τέχνης.
Κάθε κομμάτι όσο και αν μοιάζει ίδιο με τα άλλα έχει αμέτρητες μικρές διαφορές. Αυτή άλλωστε είναι και η γοητεία του χειροποίητου. Τα έπιπλα που έρχονται για επισκευή είναι πολλά και ποικίλα. Συνήθως είναι βαθιά τα σημάδια του χρόνου αλλά κυρίως της κακής συντήρησης. Κάθε έπιπλο για την οικογένεια Βενιζέλου είναι μοναδικό και για τον ιδιοκτήτη του έχει ανεκτίμητη συναισθηματική αξία. Με πολύ μεράκι ακολουθώντας πιστά την πατροπαράδοτη τεχνική και «τα παλιά πατήματα» η οικογένεια προσπαθεί να ξαναδώσει σε αυτά τα αντικείμενα την αρχική τους ταυτότητα και φυσικά την χαμένη τους αίγλη...

Τα εργαλεία
Τα κυριότερα εργαλεία είναι ένα ζευγάρι εκπαιδευμένα μάτια και ένα ζευγάρι επιδέξια χέρια. Τα εργαλεία που διευκολύνουν το έργο είναι: το κουμπάσο που μετρά τις αποστάσεις στις τρύπες όπως ο διαβήτης, ο ζουμπάς και το σφυρί που σημαδεύουν τις τρύπες, το τρυπάνι (παλιά υπήρχε το ματικάπι  Χ ειροτρύπανο) και η βελόνα που χρησιμοποιείται όπως η σαΐτα στον αργαλειό. Τέλος υπάρχουν τα στρίποδα - στηρίγματα πάνω στα οποία τοποθετούνται τα έπιπλα για να επισκευαστούν. Όλα τα εργαλεία είναι παλιά και χρησιμοποιούνται με πολύ προσοχή μέχρι σήμερα.

Ο χρόνος κατασκευής
Η επισκευή μιας απλής καρέκλας κρατά κάποιες ώρες. Η κατασκευή ενός περίπλοκου σχεδίου όμως, κρατά κάποιους μήνες...Όταν τελειώσει ένα κομμάτι πρέπει να ικανοποιεί αισθητικά πρώτα απο όλα τον δημιουργό του. Αν όχι, τότε ξηλώνεται και ξαναγίνεται από την αρχή. Εξάλλου, για την οικογένεια Βενιζέλου ο χρόνος σταματά όταν κλείνει η πόρτα του μικρού τους εργαστηρίου και αρχίζει η ώρα της δημιουργίας. Οι πελάτες τους το γνωρίζουν αυτό και μπορούν να περιμένουν. Άλλωστε το αποτέλεσμα τους ανταμείβει πάντοτε.

Η αναγνώριση
Όταν το εργαστήριο έκλεισε τα 150 χρόνια αδιάλειπτης λειτουργίας τιμήθηκε από το Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα (ΠΛΙ). Η Πρόεδρος κα Ιωάννα Παπαντωνίου και τα μέλη του Δ.Σ. διοργάνωσαν την έκθεση ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΕΝΝΕΖΙΚΗΣ ΨΑΘΑΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ, μια αναδρομή στην ιστορία του εργαστηρίου και στη συμβολή ολόκληρης της οικογένειας που συνέδεσε την πορεία της με την τέχνη της χειροποίητης βιεννέζικης ψάθας από το 1850 έως τις μέρες μας...

(*) Η Ζωή Βενιζέλου και ο γιος της Αντώνης, είναι κάτοικοι, τα τελευταία χρόνια, και δημότες του δήμου Μαραθώνος.