×
AΡΧΙΚΗ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΠΙΤΙ-ΚΗΠΟΣ ΥΓΕΙΑ LIFESTYLE ΤΑΞΙΔΙΑ ΕΞΟΔΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΤΟΙΚΙΔΙΟ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ OΔΗΓΟΣ ΑΓΟΡΑΣ ΨΙΘΥΡΟΙ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΑΡΘΡΩΝ
H ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies.
Εφόσον πλοηγήστε σε αυτήν και χρησιμοποιείτε τις υπηρεσίες μας συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Το κατάλαβα
Τρίτη 24 Απριλίου 2018
6:37 πμ - 8:10 μμ



ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ - Παιανία
Ανέστης Βλάχος (junior): 52 χρόνια από το θάνατο του Φώτη Κόντογλου
Διαβάστηκε 218 φορές

24-04-2018
Από τo Dimotisnews
Στις 13 Ιουλίου του 1965, πεθαίνει στην Αθήνα ύστερα από μετεγχειρητική μόλυνση, ένας σπουδαίος καλλιτέχνης, ο Φώτης Κόντογλου, ο οποίος συνέδεσε το όνομα του και κόσμησε με την μοναδική του τέχνη, ναούς, ενός μικρού χωριού στην περιοχή των Μεσογείων, του Λιοπεσίου, της σημερινής Παιανίας.
Το μικρό και γειτονικό στην Αθήνα χωριό, έδωσε στον Κόντογλου τη χαρά να ξεκινήσει την σε μεγάλη κλίμακα δημιουργία του στην εκκλησιαστική ζωγραφική και συνδέθηκε με όλη του την καλλιτεχνική παραγωγή. Η συνάντηση του με το Λιόπεσι και τους κατοίκους του έγινε κάπως τυχαία. Ο σύζυγος της αδερφής του ήταν οικονομικός έφορος με έδρα το Κορωπί και στενές σχέσεις με την Παιανία. Έτσι όταν παρουσιάστηκε η ανάγκη για εικονογράφηση του μεγάλου ναού της Ζωοδόχου Πηγής τους σύστησε τον ζωγράφο με το σπουδαίο ήδη όνομα στην Αθήνα. Οι κάτοικοι, οι ιερείς, οι προύχοντες και το εκκλησιαστικό συμβούλιο, παρά τις αντιλήψεις της εποχής, με χαρά ανέθεσαν την τοιχογράφηση του ιερού ναού, σε ένα άξιο καλλιτέχνη, γεμάτο φλόγα για την πατρίδα και την ορθόδοξη τέχνη.
Για την αγιογράφηση της Ζωοδόχου Πηγής, που διήρκεσε συνολικά 27 χρόνια (1939-1966), έχουμε πληροφορίες από επιγραφές που έγραφε ο ίδιος στις τοιχογραφίες από κάποια γραπτά του σημειώματα καθώς και από τις επιστολές που υπέβαλε στην επιτροπή του ναού για να αναλάβει την εργασία, οι οποίες φυλάσσονται στα αρχεία του ναού. Στο ίδιο αρχείο σώζονται επίσημα εγκριτικά έγγραφα του Υπουργείου Παιδείας, με υπογραφή μάλιστα του μεγάλου βυζαντινολόγου Α. Ορλάνδου, καθώς και δυο έγχρωμες μακέτες με τίτλους: «Τμήμα του Ναού με δείγμα διακόσμησης των σταυροθολίων» και «Ο Άγιος Ιουστίνος ο φιλόσοφος». Από τις επιγραφές η παλαιότερη του 1939, βρίσκεται στη βάση του Τεταρτοσφαιρίου της κόγχης και η νεότερη η οποία χρονολογείται από το 1966, δηλαδή μετά το θάνατο του Κόντογλου (προφανώς γράφτηκε από τους συνεχιστές του έργου του), στο βόρειο τοίχο του γυναικωνίτη.
Στο ναό της Ζωοδόχου Πηγής, ο Κόντογλου, είχε την ευκαιρία για πρώτη φορά να ξεκινήσει να πραγματώνει σε μεγάλη κλίμακα τα όνειρα του για την ζωγραφική των συγχρόνων εκκλησιών με τον παραδοσιακό τρόπο. Είχε βέβαια τοιχογραφήσει πριν τη Ζωοδόχο Πηγή και άλλες εκκλησίες, αλλά αυτές ήταν μικρά ιδιωτικά παρεκκλήσια. Αυτή τη φορά όμως δοκιμάζοταν σε έναν μεγάλων διαστάσεων Μητροπολιτικό Ναό. Η αγωνία του για την επιτυχία της αγιογράφησης φαίνεται και από το εικονογραφικό του πρόγραμμα που μπορεί να διακρίνει κανείς αβεβαιότητα και ακαταστασία. Ώσπου να ολοκληρώσει το έργο όμως, είχε εκτελέσει και άλλες αγιογραφήσεις ναών και απέκτησε και την ανάλογη πείρα, την οποία και τελικώς αποτύπωσε στην αγιογράφηση της Ζωοδόχου Πηγής, τον πρώτο μεγάλο ναό της ζωγραφικής του και ανάγκασε σύγχρονους ζωγράφους, καθηγητές, ανθρώπους των τεχνών, Υπουργούς, λογοτέχνες και ανθρώπους του πνεύματος να εκφραστούν με ιδιαίτερα κολακευτικά σχόλια στο Βιβλίο των Επισκεπτών που σώζεται μέχρι σήμερα στο αρχείο του Ιερού Ναού.
Η δεύτερη πολύ μικρότερης βέβαια κλίμακας, μνημειακή παρουσία του Κόντογλου στην Παιανία, βρίσκεται στο μεταβυζαντινό εκκλησάκι της Αγίας Παρασκευής, τον άλλοτε κοιμητηριακό ναό του χωριού. 
Εκτός όμως από το κύριο έργο του στους δυο ιερούς ναούς και για το λόγο πως για αυτόν η ζωγραφική ήταν ένας κύριος τρόπος μέσω του οποίου επικοινωνούσε με τη φύση και τους ανθρώπους, ο Κόντογλου μας άφησε και άλλα σημάδια της εκπληκτικής του τέχνης. Οι ζωγραφικές αυτές του σημειώσεις, αντιστοιχούν κυρίως στις δυο περιόδους που δούλεψε στο Λιόπεσι και συνδέονται με την αρχή και το τέλος του πολέμου. Μερικές από αυτές είναι: Tο εκκλησάκι της Αγίας Μαρίνας μέσα σε ένα τοπίο πλούσιας βλάστησης, «η Θείτσα μου η Φεβρωνία στο Λιόπεσι, Αύγουστος 1939, που είναι ένα ρεαλιστικό ζωντανό σχέδιο μιας ηλικιωμένης ευτραφούς γυναίκας που κάθεται σε καρέκλα και κάτι μπαλώνει, η «Μανταρινιά, το πεύκο και η Λεμονιά», ένα απλό τοπίο με δυο βουνοπλαγιές και άλλα σχέδια τα οποία καταγράφουν κυρίως τοπία. Από τους ανθρώπους της Παιανίας, απέδωσε αυτό που συνεργάστηκε περισσότερο μαζί του, τον εφημέριο της Ζωοδόχου Πηγής, π. Στέφανο. Από τα πιο λεπτομερέστατα και περιγραφικά του σχέδια, είναι αυτό που αποτυπώνει την Πλατεία Δημοσθένους και το άγαλμα του Δημοσθένη. Έχεις επίσης αποδώσει τις εντυπώσεις του από την επίσκεψη του στο εκκλησάκι του Αγίου Αθανασίου. Στο σχέδιο καταγράφονται τα σκόρπια λείψανα της αρχαιότερης φάσης του μνημείου να συνυπάρχουν αρμονικά με τους κορμούς των δέντρων.
Όπως είναι φανερό, το Λιόπεσι, η Παιανία, αποτέλεσε ένα αξιόλογο σταθμό στην καλλιτεχνική πορεία του Κόντογλου και ειδικότερα στον τομέα της εκκλησιαστικής του παραγωγής, καθώς εδώ, εφάρμοσε τις απόψεις του για την αγιασμένη αυτή τέχνη (όπως ο ίδιος έλεγε) σε μεγάλη κλίμακα.