Ο Δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, συζητά με τον Βίκτωρα Μοντζέλλι στην εκπομπή Networking του Newsbeast.
«Έργα που πάλεψα να γίνουν, πηγαίνουν άλλοι στα εγκαίνια και λένε “το καταφέραμε”», λέει ο Χάρης Δούκας, περιγράφοντας την πίεση, την κριτική και την τοξικότητα που, όπως υποστηρίζει, συνοδεύουν τη δημόσια παρουσία του. Και όταν η συζήτηση φτάνει στο ενδεχόμενο να βρεθεί ξανά απέναντι στον Κώστα Μπακογιάννη στις επόμενες δημοτικές εκλογές, η απάντησή του είναι άμεση: «Η καλύτερή μου να κατέβει για δήμαρχος ο Μπακογιάννης». Για τον ίδιο, μια τέτοια πολιτική αναμέτρηση θα έδινε στους Αθηναίους τη δυνατότητα να συγκρίνουν δύο διαφορετικές περιόδους για την πόλη και να κρίνουν το έργο που έχει γίνει στη διάρκεια της δικής του θητείας.
Ο δήμαρχος Αθηναίων με υποδέχτηκε στο γραφείο του και μίλησε στην εκπομπή Networking του Newsbeast για όσα συνάντησε από την πρώτη ημέρα που πέρασε την πόρτα του δημαρχείου, αλλά και για τις προτεραιότητες που έθεσε αναλαμβάνοντας τη διοίκηση της πρωτεύουσας. Θυμάται το δέος που αισθάνθηκε μπαίνοντας στο ιστορικό κτίριο, αλλά και τη γρήγορη συνειδητοποίηση ότι «η Αθήνα δεν έχει καθόλου χρόνο για χάσιμο». Περιγράφει μια πόλη με συσσωρευμένα προβλήματα, ελλείψεις σε βασικές υποδομές, περιορισμένο πράσινο, προβλήματα σε δρόμους, πεζοδρόμια και σχολεία, και εξηγεί γιατί, όπως λέει, η δημοτική αρχή επέλεξε να δώσει βάρος σε έργα που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής των κατοίκων.
Ιδιαίτερη θέση στη συζήτηση έχει το πράσινο, το οποίο ο Χάρης Δούκας χαρακτηρίζει ως το αποτύπωμα που θα ήθελε να αφήσει στον δήμο Αθηναίων. Στη συζήτηση δεν λείπει, βέβαια, ένα από τα πιο δύσκολα και διαχρονικά προβλήματα της Αθήνας: Η καθαριότητα. Ο κύριος Δούκας αναγνωρίζει ότι η εικόνα ενός υπερχειλισμένου κάδου προκαλεί δικαιολογημένη αγανάκτηση στους πολίτες, περιγράφει όμως ταυτόχρονα την έκταση της καθημερινής προσπάθειας του δήμου, με δεκάδες δρομολόγια, νέο εξοπλισμό και εκατοντάδες εργαζόμενους. Επισημαίνει ακόμα ότι η πίεση αυξάνεται σημαντικά λόγω του τεράστιου αριθμού επισκεπτών που υποδέχεται κάθε χρόνο η πρωτεύουσα, ενώ υπογραμμίζει ότι η αντιμετώπιση του προβλήματος δεν μπορεί να είναι αποκλειστικά υπόθεση του δήμου, αλλά απαιτεί αλλαγή νοοτροπίας και μεγαλύτερη συμμετοχή επαγγελματιών και επιχειρήσεων.
Ο Χάρης Δούκας αναφέρεται, επίσης, στη σχέση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με την κεντρική διοίκηση, ασκώντας έντονη κριτική στην κυβέρνηση και υποστηρίζοντας ότι το κράτος παραμένει υπερβολικά συγκεντρωτικό. Κατά την άποψή του, οι δήμοι θα έπρεπε να διαθέτουν περισσότερες αρμοδιότητες και μεγαλύτερη δυνατότητα να παρεμβαίνουν εκεί όπου τα προβλήματα εμφανίζονται στην καθημερινότητα των πολιτών. Η κριτική αυτή περνά και μέσα από τη διαμάχη για τη Βασιλίσσης Όλγας, την οποία χαρακτηρίζει προεκλογική του δέσμευση και παρουσιάζει ως χαρακτηριστικό παράδειγμα των διαφορετικών αντιλήψεων γύρω από τη λειτουργία και τον σχεδιασμό της πόλης.
Τέλος, μιλά για τη δημόσια κριτική που δέχεται και για τη δυσκολία, όπως λέει, να βλέπει προσπάθειες της δημοτικής αρχής να περνούν απαρατήρητες, την ώρα που μεμονωμένες αρνητικές εικόνες αποκτούν πολύ μεγαλύτερη προβολή. Παραδέχεται ότι δεν έχει ακόμη συνηθίσει την τοξικότητα της πολιτικής αντιπαράθεσης και αφήνει σαφείς αιχμές για περιπτώσεις έργων για τα οποία, όπως υποστηρίζει, άλλοι διεκδικούν τα εύσημα. Παράλληλα, όμως, εμφανίζεται έτοιμος για την επόμενη πολιτική μάχη, ακόμα και αν απέναντί του βρεθεί ξανά ο Κώστας Μπακογιάννης, επιμένοντας ότι στο τέλος εκείνο που θα κριθεί είναι η εικόνα της Αθήνας και οι αλλαγές που θα έχουν γίνει στην πόλη μέχρι την ολοκλήρωση της θητείας του. Τι είχε απαντήσει σε ανάλογη ερώτηση, στο Newsbeast και την εκπομπή Networking, ο πρώην δήμαρχος, Κώστας Μπακογιάννης, πριν από περίπου ένα μήνα;
Ο Βίκτωρας Μοντζέλλι συζητά με τoν Χάρη Δούκα
- Η πρώτη σκέψη όταν μπήκε στο γραφείο ως δήμαρχος Αθηναίων: «Κατ’ αρχάς, αισθάνθηκα δέος. Είναι ένας πανέμορφος χώρος με σπουδαία ιστορία. Το δημαρχείο έχει συνολικά 150 χρόνια ζωής. Κατάλαβα ότι η Αθήνα δεν έχει καθόλου χρόνο για χάσιμο. Κάθε μέρα μετράει και πρέπει να σηκώσω γρήγορα μανίκια και να ξεκινήσω τη δουλειά».
- Η πρώτη επαφή με τις προκλήσεις της πόλης: «Τα σωρευμένα προβλήματα. Ήταν και παραμένει μια πόλη η οποία είναι σε μια ανάπτυξη αλλά με πολλά εισαγωγικά, διότι έχει βασικά θέματα υποδομών. Είναι μια τσιμεντούπολη, η οποία δεν έχει πράσινο, έχει σοβαρά προβλήματα σε άσφαλτο, σε πεζοδρόμια. Επιπλέον, δεν έχει πάρκα, δεν έχει τα σχολεία σε καλή κατάσταση, δεν έχει θεμελιώδεις υποδομές, αλλά έχει και συνολικά την εικόνα μιας πρωτεύουσας, η οποία χρειαζόταν πολύ μεγάλο εκσυγχρονισμό. Γι’ αυτό και δώσαμε πολύ μεγάλη έμφαση στη γρήγορη ωρίμανση σημαντικών έργων, όχι βιτρίνας, που αλλάζουν στην πράξη την καθημερινότητα των πολιτών και την ποιότητα ζωής τους».
- Το αποτύπωμα του Χάρη Δούκα στην Αθήνα: «Θα ήταν το πράσινο και το λέω για δύο λόγους: Αρχικά επειδή ήταν η προεκλογική μου δέσμευση και μάλιστα είχαμε βάλει στόχο 5.000 δέντρα μέσα στον αστικό ιστό. Συνολικά 5.000 δέντρα τη χρονιά, 25.000 την πενταετία και είναι ένας στόχος που τον έχουμε πετύχει προς ώρας. Μάλιστα, έχουμε και μια εφαρμογή που λέγεται “Athens Trees” και μπορεί κανείς να βλέπει κάθε ώρα και στιγμή τι φυτεύουμε, σε ποιο σημείο και τι τύπο δέντρου. Λογοδοσία και διαφάνεια. Ο δεύτερος λόγος που είπα το πράσινο, είναι γιατί σε μια περιοχή 1,5 χιλιόμετρα από εδώ, στον Βοτανικό στον Ελαιώνα, υπήρχε μια παράνομη χωματερή και εκεί φτιάχνουμε μια νέα πράσινη γειτονιά. Δεν είναι μόνο το ποδοσφαιρικό γήπεδο του Παναθηναϊκού, αλλά είναι και ένας τεράστιος χώρος πρασίνου, μια μισή φορά εθνικός κήπος, σε μια παλιά χωματερή. Είμαστε πάρα πολύ περήφανοι για αυτή την αλλαγή που συντελείται στην Αθήνα και θα συνεχίσουμε και τα επόμενα 2,5 χρόνια για να αποδείξουμε ότι μπορεί ακόμα και μια πόλη που έχει πολύ μεγάλες ιδιαιτερότητες και είναι Τσιμεντούπολη, να μετασχηματιστεί».
- Η μεγάλη πρόκληση της καθαριότητας στην Αθήνα που ενίοτε μετατρέπεται σε πρόβλημα: «Βλέπει κάποιος πολίτης έναν υπερχειλισμένο κάδο και σωστά διαμαρτύρεται. Να πω μόνο για το κέντρο της Αθήνας ότι κάνουμε μίνιμουμ έξι προγράμματα τη μέρα. Στο εμπορικό δηλαδή τρίγωνο, έξι φορές τη μέρα μίνιμουμ μπαίνει απορριμματοφόρο. Άρα, ανά τέσσερις ώρες -και αυτό είναι το ελάχιστο- περνάει απορριμματοφόρο και, αν πάει κανείς στις δύο ώρες ανάμεσα, ο κάδος έχει ήδη γεμίσει. Έξι προγράμματα και είναι δύο ειδών κάδοι, πράσινος και μπλε, επί δύο. Άρα καταλαβαίνει κανείς πόσο μεγάλη είναι η προσπάθεια. Συνολικά κάνουμε 160 προγράμματα τη μέρα στον δήμο της Αθήνας. Έχουμε εκσυγχρονίσει σημαντικά τη διεύθυνση. Είναι αυτό που έλεγα, την παρέλαβα σε μια άσχημη κατάσταση και έχουμε πια 20 νέα μικρά εξπρές για να μπαίνουν σε κλειστούς και δύσκολους δρόμους, παραλαμβάνουμε τον Σεπτέμβριο 20 νέα πλυστικά για να μπορούμε να πλένουμε καλύτερα και να καθαρίζουμε καλύτερα και, βεβαίως, πήραμε 300 νέους ανθρώπους. Επιπλέον, βάζουμε περισσότερους υπόγειους κάδους, φτιάξαμε έναν σταθμό μεταφόρτωσης για να υπάρχει πολύ μεγαλύτερη συμπίεση των απορριμμάτων και έτσι να κάνουμε λιγότερα δρομολόγια. Υποδεχόμαστε 8 εκατομμύρια επισκέπτες. Σκεφτείτε, δηλαδή, ότι μια πόλη που είχε έναν προγραμματισμό για καθαριότητα 700 χιλιάδων ανθρώπων πρέπει πλέον να καταφέρει να κρατάει την πόλη καθαρή για 9 εκατομμύρια. Γι’ αυτό και εκσυγχρονίζουμε, δίνουμε πάρα πολύ μεγάλη έμφαση και φτιάχνουμε νέα συστήματα, όπως το ραντεβού με το απορριμματοφόρο. Είναι ένας αγώνας που είναι συνεχής. Καταλαβαίνω ότι υπάρχει πίεση, ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες που έχει ζέστη. Αν κάποιος μεταφέρει οργανικά τρόφιμα θέλει αμέσως πλύσιμο. Αυτό μπορεί να γίνει μία φορά τη μέρα, αλλά δεν μπορεί να υπάρχει συνέχεια κάποιο πλυστικό και να καθαρίζει. Παλεύουμε. Ωστόσο, βάζω και ένα άλλο σημείο εδώ: Πρέπει όλοι να αγαπήσουμε την πόλη μας. Σε καμία άλλη μεγάλη πρωτεύουσα δεν συμβαίνει η διεύθυνση καθαριότητας να χρειάζεται να κάνει έξι διπλά δρομολόγια, κατ’ ελάχιστον, και φτάνουμε και τα δέκα, στο εμπορικό τρίγωνο για να μπορέσει να καλύψει την τεράστια ζήτηση στα εστιατόρια, στα ξενοδοχεία και στους τουρίστες. Πρέπει όλοι, και οι επαγγελματίες το βάζω πρώτα απ’ όλα, αλλά και τα σουπερμάρκετ και όλοι, να πάρουν και εκείνοι ένα μερίδιο ευθύνης. Οι επαγγελματίες, για παράδειγμα σε Λονδίνο, Ρώμη, Παρίσι, Λισαβόνα, έχουν υπόγεια συστήματα και μία μόλις φορά τη μέρα, με οργανωμένο τρόπο, βγάζουν τα απορρίμματά τους και περνάει η διεύθυνση και τα συλλέγει. Εδώ ξεκίνησα εγώ θεωρώντας ότι είμαστε μια ευρωπαϊκή πρωτεύουσα και μπορούμε να προχωρήσουμε γρήγορα με έναν τέτοιο κανονισμό, να πηγαίνουμε τέσσερις φορές τη μέρα, όμως αυτό δεν λειτούργησε καθόλου καλά. Καταφέρνουμε, όμως, σιγά σιγά, με αλλαγή κουλτούρας, με τη συνεργασία των επαγγελματιών και με το ραντεβού με το απορριμματοφόρο, να αλλάξουμε την κατάσταση».
- Το όριο ανάμεσα στον τουρισμό και τον υπερτουρισμό: «Αυτή τη στιγμή, σε όλη την Ευρώπη υπάρχει ένα τεράστιο κύμα στις μεγαλουπόλεις κατά του υπερτουρισμού. Εμείς ήμασταν η πρώτη πρωτεύουσα που κάναμε μια πολύ αναλυτική μελέτη φέρουσας ικανότητας σε κάθε γειτονιά, για να δούμε ακριβώς σε ποιες περιοχές έχουμε ξεπεράσει το όριο, πάνω από το οποίο ο τουρισμός χάνει πολύ σε ποιότητα και οι κάτοικοι δεν μπορούν να ζήσουν. Τα στοιχεία αυτά τα δώσαμε στην κυβέρνηση και εδώ και δύο χρόνια, στις συγκεκριμένες κοινότητες, έχει σταματήσει η δυνατότητα για επιπλέον βραχυχρόνιες μισθώσεις. Έχουν δηλαδή παγώσει οι βραχυχρόνιες μισθώσεις και αυτό φαίνεται να λειτουργεί καλά. Το ίδιο κάνουμε και με τα ξενοδοχεία που ελέγχουμε. Συζητάμε με τους επαγγελματίες, έχουμε δημιουργήσει ένα παρατηρητήριο βιωσιμότητας και καλούμε τους ανθρώπους του κλάδου να συμμετέχουν. Θυμάστε ότι ήμουν ο πρώτος που είπα πως πρέπει να βάλουμε τάξη στην Πλάκα. Δημιουργήσαμε ένα γραφείο που ελέγχει τι συμβαίνει εκεί, αν τηρείται το Προεδρικό Διάταγμα ή αν κάποιοι προσπαθούν να το παρακάμψουν. Όπου χρειάζεται, προχωράμε και σε σφραγίσεις. Δεν επιτρέπεται να δημιουργούνται ξενοδοχεία στην Πλάκα χωρίς τις απαραίτητες προϋποθέσεις, ενώ και τα καταστήματα πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες προδιαγραφές. Είπα ότι θα σώσουμε την Πλάκα, τη γειτονιά των Θεών, και μάλιστα γίναμε πρωτοσέλιδο γι’ αυτό. Κάποιοι είπαν ότι “ο δήμαρχος κάνει κακό στον τουρισμό”. Πιστεύω ακριβώς το αντίθετο: ότι η Αθήνα, που είναι ένας κορυφαίος διεθνής προορισμός, δεν είναι μόνο η Ακρόπολη. Είναι οι κάτοικοί της, η ατμόσφαιρά της και η ζωή της πόλης. Όλοι όσοι έρχονται εδώ, έρχονται για να ζήσουν την Αθήνα και να γνωρίσουν τους ανθρώπους της. Αν οι άνθρωποι που ζουν στην πόλη δεν είναι ευτυχισμένοι, δεν θα είναι ευτυχισμένοι ούτε οι επισκέπτες. Η Αθήνα δεν μπορεί να γίνει ένα απέραντο ξενοδοχείο. Δεν θα το επιτρέψουμε».
- Η σχέση της τοπικής αυτοδιοίκησης με την κεντρική διοίκηση του κράτους: «Γενικά, πρέπει να υπάρχει μια σχέση συνεργασίας, μια σχέση που θα βασίζεται στον σεβασμό. Αυτό σημαίνει ότι η κεντρική διοίκηση πρέπει να πιστεύει πως έχει έναν στρατηγικό χαρακτήρα ο ρόλος της, αλλά παράλληλα να πιστεύει και στην αποκέντρωση, στον πρώτο βαθμό εγγύτητας με τα προβλήματα και στη δυνατότητα των δήμων να έχουν τη διάθεση, την όρεξη και την ορμή να τα λύνουν εκεί όπου υπάρχουν. Τι συμβαίνει όμως; Το ακριβώς αντίθετο. Η κυβέρνηση δεν πιστεύει στην αυτοδιοίκηση. Της αρέσει το συγκεντρωτικό κράτος, της αρέσει να συγκεντρώνει τις κρίσιμες αρμοδιότητες και τους σημαντικούς οργανισμούς και να αφήνει σε εμάς αρμοδιότητες που δεν θέλει να διαχειριστεί».
- Η διαμάχη για τη Βασιλίσσης Όλγας: «Ήταν μια προεκλογική μου δέσμευση ότι πρέπει να ανοίξει η Όλγας, κάτι που κάποιοι δεν ήθελαν να γίνει πράξη. Τόσο απλά. Εκ των υστέρων, κατάλαβε και η κυβέρνηση ότι δεν μπορεί ένα καπρίτσιο να δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στη ζωή της πόλης. Η Όλγας άνοιξε, είμαστε πάρα πολύ χαρούμενοι γι’ αυτό και προχωράμε και με άλλα μεγάλα έργα. Παράλληλα, θα προχωρήσουμε στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου με έναν νέο φωτισμό art deco, αντίστοιχο με αυτόν της Ακρόπολης, τον οποίο θα ανακοινώσουμε το φθινόπωρο. Είναι σημαντικά έργα και αποτελούν μια παρακαταθήκη που αφήνω στην πόλη. Ο νέος φωτισμός γίνεται σε συνεργασία, βεβαίως, με το Ίδρυμα Ωνάση, με το οποίο έχουμε κάνει σημαντικές παρεμβάσεις στην Αθήνα. Τους ευχαριστούμε πάρα πολύ, καθώς έχουμε μια εξαιρετική συνεργασία».
- Θέλει ο Χάρης Δούκας εκ νέου τον Κώστα Μπακογιάννη αντίπαλο για την δημαρχία του δήμου των Αθηναίων; «Η καλύτερή μου. Και θέλω ο κόσμος να δει πώς ήταν η Αθήνα με τον κ. Μπακογιάννη και πώς θα είναι με εμένα. Το θέλω πάρα πολύ να υπάρξει μια τέτοια πολιτική μάχη, ώστε να μπορέσουμε να αναδείξουμε τη μεγάλη αλλαγή που έχει ήδη συντελεστεί ήδη μέσα στα 2,5 χρόνια και που θα συνεχίσουμε να υλοποιούμε μέχρι το τέλος της θητείας μου στην Αθήνα. Νομίζω ότι και οι πολίτες πλέον βλέπουν πως πολύ σημαντικές προεκλογικές μας δεσμεύσεις γίνονται πράξη, παρά τα προβλήματα που υπάρχουν, γιατί έχουμε επιμονή και υπομονή».
- Η διαχείριση της κριτικής στη δημόσια ζωή: «Έχω δεχτεί απίστευτες επιθέσεις, σε σημείο που πολλές φορές δίνω μάχη για να αποδείξω την αλήθεια, η οποία είναι οφθαλμοφανής. Δηλαδή, αυτό που έλεγα και πριν: έργα τα οποία πάλεψα για να γίνουν, πηγαίνουν άλλοι στα εγκαίνια, βγάζουν φωτογραφίες και λένε “το καταφέραμε”. Πολλές φορές αναρωτιέμαι: “Ποιος είναι ο δήμαρχος;”. Με στεναχωρεί πάρα πολύ όταν γίνονται μεγάλες προσπάθειες, οι οποίες έχουν αποτέλεσμα και δεν τις αναδεικνύει κανείς, ενώ αντίθετα αναδεικνύεται, για παράδειγμα, ένας υπερχειλισμένος κάδος που υπάρχει κάπου. Αυτό με στεναχωρεί, οφείλω να πω. Δεν το έχω συνηθίσει ακόμα. Όπως δεν έχω συνηθίσει και την τοξικότητα».
