Με μια φράση που «έγραψε», ο Δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, ευχήθηκε «καλή τύχη» στην κυβέρνηση, ανακοινώνοντας παράλληλα ότι ο Δήμος θα κινηθεί νομικά για το θέμα της καθαριότητας του Μνημείου του Αγνώστου Στρατιώτη.
Η φράση αυτή, ειπωμένη με εμφανή δόση ειρωνείας, ήρθε λίγο μετά τη συνάντηση του Δημάρχου με τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας, Νίκο Δένδια, αλλά και την ψήφιση της τροπολογίας που μεταφέρει την «ευθύνη φροντίδας» του Μνημείου στο ΥΠΕΘΑ. Ο κ. Δούκας σχολίασε ότι, από τη στιγμή που η κυβέρνηση αποφασίζει να έχει την πλήρη ευθύνη, τότε «ας αναλάβει και το βάρος που της αναλογεί».
Από τις δηλώσεις στις πράξεις
Η αντίδρασή του δεν έμεινε στα λόγια. Λίγες ώρες αργότερα -και αφού το ΥΠΕΘΑ ανακοίνωσε ότι θα αναθέσει την καθαριότητα του Μνημείου σε ιδιώτη εργολάβο (!)- ο Δήμαρχος δημοσιοποίησε την πρόθεσή του να προσφύγει ο Δήμος Αθηναίων στη Δικαιοσύνη, επικαλούμενος το άρθρο 102 του Συντάγματος, που ορίζει την Τοπική Αυτοδιοίκηση αρμόδια για το συγκεκριμένο θέμα.
Κύκλοι της πλατείας Κοτζιά υπογράμμιζαν ότι πρόκειται για θεσμική παρέμβαση και όχι για «πολιτική ατάκα». Ο κ. Δούκας, σημείωναν, επιλέγει να υπερασπιστεί τον ρόλο του Δήμου, χρησιμοποιώντας τα νόμιμα μέσα, απέναντι σε μια κυβέρνηση που νομοθετεί πρόχειρα και αντισυνταγματικά, ενώ αυτοαναιρείται προκειμένου να εξυπηρετήσει παιχνίδια στο εσωτερικό της κυβερνώσας παράταξης.
Πώς άρχισε η υπόθεση
Η υπόθεση άρχισε με την τροπολογία που πέρασε η κυβέρνηση, βάσει της οποίας η ευθύνη για τη «φροντίδα» του Μνημείου του Αγνώστου Στρατιώτη περνά στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Η λέξη «φροντίδα» ήταν αρκετή για να προκαλέσει έντονη διαφωνία: ο Δήμαρχος Αθηναίων ξεκαθάρισε ότι δεν μπορεί να υπάρξει «φροντίδα» χωρίς καθαριότητα -μια αυτονόητη παραδοχή που, ωστόσο, η κυβέρνηση φαίνεται να προσπερνά.
Το οξύμωρο, όπως επισημαίνεται από δημοτικούς παράγοντες, είναι πως το ΥΠΕΘΑ, ενώ αναλαμβάνει «θεσμικά» την ευθύνη του χώρου, στη συνέχεια καλεί τον Δήμο να αναλάβει την καθαριότητα. Δηλαδή, την πιο βασική πρακτική αρμοδιότητα του ίδιου του χώρου.
Η στάση του Υπουργείου και η απάντηση του Δημάρχου
Το Υπουργείο Άμυνας, σε μια μάλλον αμήχανη προσπάθεια να απαντήσει στις αντιδράσεις, ανακοίνωσε ότι «δεν θα επιτρέψει την υποβάθμιση του μνημείου» και πως θα προχωρήσει σε ανάθεση της καθαριότητας σε ιδιώτη εργολάβο, «μέχρι νεωτέρας».
Αυτή η κίνηση ήταν που ξεχείλισε το ποτήρι και οδήγησε τον κ. Δούκα στην απόφαση να περάσει στην επόμενη φάση: προσφυγή στη Δικαιοσύνη, ώστε να ξεκαθαρίσει η υπόθεση και το γεγονός ότι -σύμφωνα με τις ίδιες πηγές- δεν μπορεί να παίζει κανείς πιγκ πογκ με την ευθύνη για ένα Μνημείο τόσο υψηλού συμβολισμού για την πατρίδα μας.
Μήνυμα πολιτικής αυτονομίας
Η επιλογή του Δημάρχου Αθηναίων να αντιδράσει θεσμικά, με συνταγματική τεκμηρίωση και πολιτική νηφαλιότητα, αναδεικνύει έναν διαφορετικό τρόπο άσκησης διοίκησης στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, στον οποίο -ομολογουμένως- δεν είχαμε συνηθίσει ως σήμερα. Ο Χάρης Δούκας στέλνει σαφές μήνυμα ότι ο Δήμος Αθηναίων δεν είναι ούτε παρακολούθημα ούτε διεκπεραιωτικός βραχίονας της κυβέρνησης, αλλά θεσμός με αυτονομία και ευθύνη απέναντι στους πολίτες.
Η υπόθεση του Μνημείου του Αγνώστου Στρατιώτη αποκτά έτσι χαρακτήρα που υπερβαίνει την καθαριότητα ενός χώρου. Ανάγεται σε θέμα πολιτικής ισορροπίας μεταξύ κυβέρνησης και τοπικής αυτοδιοίκησης -και ο κ. Δούκας, μεθοδικά και μετρημένα, επιλέγει να τη διαφυλάξει.
Ένα σαφές μήνυμα
Ο Χάρης Δούκας, με τη χαρακτηριστική φράση «καλή τύχη», ουσιαστικά μεταφέρει την πίεση εκεί που ανήκει: στην κυβέρνηση. Όχι για να προκαλέσει, όπως εξηγούν άνθρωποι που βρίσκονται πολύ κοντά του, αλλά για να καταστήσει σαφές ότι ο Δήμος Αθηναίων γνωρίζει πολύ καλά τις ευθύνες που φέρει ο ρόλος του. Σε μια περίοδο που η Αυτοδιοίκηση συχνά λειτουργεί υπό τη σκιά των υπουργείων, ο Δήμαρχος Αθηναίων επέλεξε τον δρόμο της θεσμικής συνέπειας. Και αυτή ίσως είναι η πιο ουσιαστική πράξη διοίκησης -πολύ πέρα και από το ίδιο το Μνημείο.
