Η νέα κόντρα Δούκα - Διαμαντοπούλου ήρθε να υπενθυμίσει ότι, παρά την επανεκλογή του Νίκου Ανδρουλάκη και τη δημόσια εικόνα ενότητας που επιχείρησε να εκπέμψει το ΠΑΣΟΚ τους τελευταίους μήνες, οι διαφορετικές αναγνώσεις για την ταυτότητα, τις συμμαχίες και τη στρατηγική της παράταξης παραμένουν ενεργές.
Η δημόσια ανταλλαγή πυρών μεταξύ δύο στελεχών που διεκδίκησαν την ηγεσία του κόμματος, όπως σημειώνει ο Αντώνης Αντωνόπουλος στο epolitical.gr, επανέφερε στο προσκήνιο τις εσωτερικές γραμμές διαχωρισμού σε μια περίοδο κατά την οποία η Χαριλάου Τρικούπη προσπαθεί να ανακτήσει πολιτική δυναμική. Η επιλογή της ηγεσίας ήταν να πέσουν άμεσα οι τόνοι και να μεταφερθεί η συζήτηση στην κοινωνική και οικονομική ατζέντα. Το ερώτημα όμως παραμένει εάν η συγκεκριμένη αντιπαράθεση έκλεισε οριστικά ή εάν αποτελεί προάγγελο ενός ευρύτερου διαλόγου για την κατεύθυνση που θα ακολουθήσει το κόμμα μέχρι τις επόμενες εκλογές ή ακόμη ακόμη και ένα μήνυμα για την επιλογή διαφορετικών δρόμων.
Νέος «πόλεμος» σε λάθος στιγμή
Η νέα δημόσια αντιπαράθεση μεταξύ των δυο κορυφαίων στελεχών ήρθε σε μια χρονική στιγμή κατά την οποία η Χαριλάου Τρικούπη επιχειρεί να αναστρέψει το αρνητικό πολιτικό κλίμα, να περιορίσει τη δημοσκοπική στασιμότητα και να πείσει ότι το ΠΑΣΟΚ μπορεί να αποτελέσει μια αξιόπιστη εναλλακτική κυβερνητική πρόταση απέναντι στη Νέα Δημοκρατία. Στον ηγετικό πυρήνα δεν έκρυψαν την ενόχλησή τους για την έκταση που πήρε η αντιπαράθεση ανάμεσα σε δύο κορυφαία στελέχη, τα οποία μάλιστα διεκδίκησαν την ηγεσία του κόμματος στις τελευταίες εσωκομματικές εκλογές. Θεωρούν ότι τέτοιου τύπου δημόσιες συγκρούσεις αποδυναμώνουν το πολιτικό μήνυμα του ΠΑΣΟΚ, δημιουργούν εικόνα εσωστρέφειας και απομακρύνουν τη συζήτηση από τα προβλήματα της κοινωνίας, στα οποία το κόμμα θέλει να επενδύσει πολιτικά.
Χαρακτηριστικό του κλίματος ήταν ότι στελέχη από όλες τις εσωκομματικές τάσεις έστειλαν μήνυμα πως οι διαφωνίες είναι θεμιτές σε ένα πολυσυλλεκτικό κόμμα, αλλά πρέπει να εκφράζονται μέσα από τα συλλογικά όργανα και όχι μέσω δημόσιων αντεγκλήσεων. Το κεντρικό μήνυμα της ηγεσίας ήταν σαφές: προτεραιότητα πρέπει να είναι η μάχη απέναντι στην κυβέρνηση και όχι οι εσωτερικές αντιπαραθέσεις.
Το χρονικό της ρήξης
Η ένταση ξεκίνησε μετά τις δηλώσεις της Άννας Διαμαντοπούλου, η οποία χαρακτήρισε «γελοία προσέγγιση» τη συζήτηση για πιθανές πολιτικές συνεργασίες πριν από τις εκλογές, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια συζήτηση κινδυνεύει να δημιουργήσει σύγχυση στους πολίτες και να αποδυναμώσει την αυτόνομη πορεία του ΠΑΣΟΚ.
Ο Χάρης Δούκας εξέλαβε την αναφορά ως αιχμή απέναντι στη δική του προηγούμενη θέση υπέρ της έναρξης προγραμματικού διαλόγου των προοδευτικών δυνάμεων υπό συγκεκριμένες πολιτικές συνθήκες και απάντησε δημόσια, ανεβάζοντας ακόμη περισσότερο τους τόνους. Η κόντρα αναζωπύρωσε την παλιά εσωκομματική συζήτηση για τη στρατηγική που πρέπει να ακολουθήσει το ΠΑΣΟΚ στον χώρο της Κεντροαριστεράς και για τα όρια της πολιτικής αυτονομίας του.
Παράλληλα, η συμμετοχή του Χάρη Δούκα σε εκδήλωση του ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Κώστα Αρβανίτη για το κράτος δικαίου έδωσε νέα αφορμή για πολιτικές ερμηνείες, παρότι από το περιβάλλον του δημάρχου Αθηναίων υπογραμμιζόταν ότι πρόκειται για μια θεσμική παρουσία και όχι για ένδειξη πολιτικών συνεννοήσεων.
Η διαχείριση της κρίσης από τη Χαρ. Τρικούπη
Απέναντι στον κίνδυνο η εσωτερική σύγκρουση να αποκτήσει μεγαλύτερες διαστάσεις, η ηγεσία επέλεξε στρατηγική χαμηλών τόνων. Δεν υπήρξε επίσημη κλιμάκωση ούτε προσπάθεια πειθαρχικής αντιμετώπισης της διαφωνίας. Αντιθέτως, το επιτελείο του Νίκου Ανδρουλάκη επιχείρησε να κλείσει γρήγορα το θέμα, μεταφέροντας τη συζήτηση στα πολιτικά ζητήματα που θεωρεί ότι μπορούν να φέρουν το κόμμα πιο κοντά στους πολίτες.
Το μήνυμα που εξέπεμψαν ήταν ότι «κανείς δεν έχει το δικαίωμα να συντηρεί εικόνα εσωτερικής περιδίνησης» και ότι τα κορυφαία στελέχη οφείλουν να προβάλλουν το συνολικό πολιτικό σχέδιο του κόμματος. Η ηγεσία θέλησε παράλληλα να καταστήσει σαφές ότι η στρατηγική έχει αποφασιστεί από τα συλλογικά όργανα: το ΠΑΣΟΚ συνεχίζει την αυτόνομη πορεία του, με στόχο να διεκδικήσει την πρώτη θέση και να αποτελέσει την εναλλακτική κυβερνητική επιλογή.
Στο παρασκήνιο, ωστόσο, δεν πέρασε απαρατήρητη η δυσαρέσκεια για τους χαρακτηρισμούς που χρησιμοποιήθηκαν και από τις δύο πλευρές. Στελέχη του κόμματος θεωρούν ότι τόσο η αναφορά της Άννας Διαμαντοπούλου σε «γελοία προσέγγιση» όσο και η δημόσια απάντηση του Χάρη Δούκα αποτέλεσαν λανθασμένους χειρισμούς που τελικά έδωσαν χώρο στους πολιτικούς αντιπάλους να σχολιάσουν τις εσωτερικές ισορροπίες του ΠΑΣΟΚ.
Η αντεπίθεση: Οργάνωση, εξωστρέφεια και κοινωνική ατζέντα
Η επόμενη ημέρα βρίσκει τον Νίκο Ανδρουλάκη αποφασισμένο να αφήσει πίσω του «τεθλασμένες εικόνες» και να στρέψει το κόμμα σε μια πιο επιθετική πολιτική και οργανωτική στρατηγική. Στο επίκεντρο βρίσκεται η ανασυγκρότηση του κομματικού μηχανισμού, ιδιαίτερα στην Αττική, όπου σχεδιάζεται η ενεργοποίηση μιας νέας δομής πολιτικής παρουσίας.
Το σχέδιο προβλέπει τον ορισμό έμπειρων στελεχών σε κάθε μία από τις οκτώ εκλογικές περιφέρειες της Αττικής, τα οποία δεν θα είναι υποψήφιοι στις επόμενες εθνικές εκλογές και θα αναλάβουν την ευθύνη για τη δημιουργία δικτύων στελεχών, την οργάνωση δράσεων και την ενίσχυση της επαφής με τις τοπικές κοινωνίες. Η επιλογή αυτή δεν είναι τυχαία, καθώς θεωρούν ότι η οργανωτική ανασύνταξη και η συνεχής παρουσία στη βάση αποτελούν προϋπόθεση για την εκλογική ανάκαμψη.
Παράλληλα, η Χαριλάου Τρικούπη επιχειρεί να επαναφέρει στην πρώτη γραμμή ζητήματα καθημερινότητας, με βασικό πεδίο αντιπαράθεσης την οικονομία και ειδικότερα το ιδιωτικό χρέος. Το ΠΑΣΟΚ επενδύει στις προτάσεις του για την προστασία της πρώτης κατοικίας, τη ρύθμιση των κόκκινων δανείων, τον περιορισμό των τραπεζικών χρεώσεων και τον αυστηρότερο έλεγχο των πρακτικών των funds, επιδιώκοντας να αναδείξει ένα διακριτό κοινωνικό προφίλ απέναντι τόσο στη Νέα Δημοκρατία όσο και στον ΣΥΡΙΖΑ.
Η στρατηγική Ανδρουλάκη στηρίζεται σε μια διπλή επιδίωξη: από τη μία να αποδείξει ότι το ΠΑΣΟΚ διαθέτει σαφές κυβερνητικό πρόγραμμα και από την άλλη να επιβάλει εικόνα ενότητας και πολιτικής ωριμότητας. Κάθε άλλο παρά εύκολο, ειδικά για το δεύτερο σκέλος καθώς η εικόνα που εκπέμπεται προς τα έξω θυμίζει «πορεία σε αχαρτογράφητο ναρκοπέδιο». Οι συνεργάτες του εκτιμούν ότι το μεγάλο στοίχημα των επόμενων μηνών δεν είναι η διαχείριση των εσωτερικών διαφορών - που θεωρούν αναμενόμενες σε ένα κόμμα με διαφορετικές πολιτικές αφετηρίες - αλλά η δυνατότητα να μεταφερθεί το πολιτικό ενδιαφέρον από το παρασκήνιο στην κοινωνία.
Για τη Χαριλάου Τρικούπη το ζητούμενο είναι πλέον να αποδείξει ότι η εσωκομματικές κρίσεις αποτελούν στιγμιαία φαινόμενα αναταραχής καθώς ο στόχος είναι κοινός για όλους και όχι ένδειξη βαθύτερης στρατηγικής ασάφειας. Όπως επίσης όλοι γνωρίζουν ότι οι δημοσκοπήσεις και η εικόνα του κόμματος το επόμενο διάστημα θα κριθούν όχι από την ένταση των εσωτερικών διαλόγων αλλά από το κατά πόσο το ΠΑΣΟΚ θα καταφέρει να πείσει τους πολίτες ότι μπορεί να αποτελέσει μια πειστική και σταθερή εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης.
