Η σημασία του όρου «γυναικοκτονία»
Διαβάστηκε 3770 φορές
Τον τελευταίο καιρό, η λέξη «γυναικοκτονία» έχει εισβάλει στο δημόσιο διάλογο, μάλλον βίαια αν αναλογιστεί κανείς τις τραγικές συνθήκες οι οποίες μας αναγκάζουν να μιλούμε για αυτήν. Ο όρος γυναικοκτονία όμως, δεν είναι νέος. Η λέξη γυναικοκτονία καταγράφηκε για πρώτη φορά το 1820 έως το 1830. Χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στην Αγγλία το 1801 για να υποδηλώσει «τη δολοφονία μιας γυναίκας». Το 1848, αυτός ο όρος δημοσιεύθηκε στο νόμο λεξικό νομικών όρων του Wharton’s. Η συγγραφέας Ντιάνα Ε.Χ. Ράσελ (Diana E.H. Russell) ήταν το πρώτο πρόσωπο που καθόρισε και διέδωσε αυτόν τον όρο στη σύγχρονη εποχή, το 1976. Το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων ορίζει τη γυναικοκτονία ως τις δολοφονίες γυναικών και κοριτσιών εξαιτίας του φύλου τους. Τον ίδιο ορισμό δίνουν και άλλοι διεθνείς οργανισμοί όπως ο ΟΗΕ και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας. Ο όρος περιλαμβάνει μεταξύ άλλων: • τη δολοφονία γυναίκας ως αποτέλεσμα άσκησης βίας από ερωτικό σύντροφο, • τον βασανισμό και τη δολοφονία γυναίκας ως αποτέλεσμα μισογυνισμού, • τη δολοφονία γυναικών και κοριτσιών ως «εγκλήματα για λόγους τιμής», • περιπτώσεις γυναικοκτονίας οι οποίες συνδέονται με συμμορίες, το οργανωμένο έγκλημα, εμπόρους ναρκωτικών και την εμπορία γυναικών και κοριτσιών. Δυστυχώς, ο διάλογος που έχει ανοίξει γύρω από αυτόν τον όρο στη χώρα μας αφορά κυρίως, το αν μπορεί να χρησιμοποιείται ή όχι. Οι αριθμοί όμως, είναι δυστυχώς αμείλικτοι. Τα περιστατικά έμφυλης βίας έχουν πολλαπλασιαστεί. Στην Ελλάδα, τους εννέα πρώτους μήνες του 2021, έντεκα γυναίκες δολοφονήθηκαν από νυν ή πρώην συντρόφους τους. Όλα δείχνουν ότι πρόκειται για ένα φαινόμενο που βρίσκεται σε έξαρση και πρέπει να αντιμετωπιστεί. Τα αίτια είναι πολλά, οι κοινωνικές ανισότητες και η γενικευμένη ανασφάλεια πάντα πυροδοτούν έξαρση της βίας. Η έμφυλη βία όμως, προκαλείται κυρίως, από την ανισότητα μεταξύ των δύο φύλων. Το 1993, η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών υιοθέτησε μια διακήρυξη σχετικά με τη βία κατά των γυναικών. Στην διακήρυξη αυτή, σημειώνεται ότι η βία κατά των γυναικών αποτελεί εκδήλωση της κατώτερης θέσης των γυναικών σε σχέση με τους άνδρες. Μια έκθεση του 2006 προς τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών περιέγραψε, επίσης, τη βία κατά των γυναικών ως ένα θεμελιώδες μέρος της δημιουργίας άνισων συνθηκών διαβίωσης των γυναικών και των ανδρών. Οι πολέμιοι του όρου επιχειρηματολογούν λέγοντας ότι πρόκειται για ανθρωποκτονίες και ότι δε θα έπρεπε να διακρίνουμε μεταξύ ανθρώπων λόγω φύλου. Τα επιχειρήματα αυτού του τύπου όμως, είναι παραπλανητικά. Όπως είδαμε ανωτέρω, η διάκριση μεταξύ των δύο φύλων οδηγεί στην έμφυλη βία. Η εισαγωγή του όρου «γυναικοκτονία» δεν «ιεραρχεί» τους ανθρώπους περισσότερο από ό,τι το κάνουν οι όροι «πατροκτονία», «μητροκτονία», «παιδοκτονία» οι οποίοι υφίστανται για να υποδηλώσουν τις ιδιαίτερες συνθήκες ενός εγκλήματος και τις ιδιότητες μεταξύ θύτη και θύματος. Με βάση τα επιχειρήματα αυτά, οποιοσδήποτε όρος ή νομοθεσία που σκοπό έχει να προστατεύσει ευάλωτες, κοινωνικές ομάδες θα μπορούσε να θεωρηθεί μεροληπτική ή ρατσιστική. Με τη λέξη «γυναικοκτονία» δεν κάνουμε τίποτε άλλο παρά να δίνουμε όνομα σε ένα κοινωνικό φαινόμενο. Αναγνωρίζουμε μία κοινωνική ανάγκη, η οποία εφόσον υπάρχει θα πρέπει να αντιμετωπιστεί. Πώς είναι όμως, δυνατόν να αναγνωρίσουμε και αντιμετωπίσουμε οτιδήποτε αν πρώτα δεν του δώσουμε όνομα; Η συζήτηση λοιπόν, που γίνεται στη βάση «να μην την πούμε γυναικοκτονία» «και πώς να την πούμε;» είναι εξαιρετικά παρελκυστική. Θα έπρεπε να συζητάμε για το πώς θα προλαμβάνονται περιστατικά έμφυλης βίας πριν καταλήξουν στην τραγωδία μίας δολοφονίας. Η εκπαίδευση του ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού, καθώς και των αστυνομικών οργάνων να αναγωρίζουν και να επιλαμβάνονται τέτοιων περιστατικών, η δημιουργία και ενδυνάμωση προστατευτικών δομών για τα θύματα, το σπάσιμο στερεότυπων μέσω της παιδείας είναι τα ζητήματα για τα οποία πρέπει να συζητήσουμε και να καταλήξουμε σε λύσεις άμεσα.
Tags: Ανατολική Αττική, LIFESTYLE,
|
|
Δευτέρα 09 Φεβρουαρίου 2026
☼ 7:23 -
☾ 5:56
|
|
27-05-2025
Από την Αναστασία Παππά
Δικηγόρος
|